In de rubriek “Blik naar buiten” laten we ons inspireren door anderen. Experts, gasten en collega’s in het veld delen projecten en initiatieven die landschap, erfgoed en natuur nóg mooier maken. Samen leren we, delen we ideeën en ontdekken we wat er om ons heen gebeurt.
Vorig jaar vierden we ons 25-jarig bestaan. Vanaf het allereerste begin was Siska als vormgever betrokken bij Landschapsbeheer Flevoland. Een mooie aanleiding om met haar te praten. Over onze gedeelde geschiedenis, haar eigen werk en het logo dat ze voor ons maakte.
In een wereld waar digitalisering en massaproductie vaak de boventoon voeren, groeit de behoefte aan ambachtelijke, duurzame en unieke creaties. Siska Bos, oprichter van Studio Artisan, begrijpt deze behoefte als geen ander. Met een diepgewortelde passie voor papier, grafisch ontwerp en natuur voegde ze haar twee eerdere bedrijven samen tot één geheel.
“Belangrijker dan het eindresultaat is voor mij het creëren zelf, het proces. Het is ontspannend, ik word er blij van. Het is een ontdekkingstocht die jezelf keer op keer verrast en verwondert.”
De natuur loopt als een rode draad door haar werk, van objecten met droogbloemen en handgeschept papier uit planten tot dessinontwerpen geïnspireerd op wat ze tegenkomt tijdens haar wandelingen.
“Ik wandel veel. Dan krijg ik soms zo’n mooie ingeving voor een patroon, dat ik snel naar huis wil gaan om die op papier te zetten. Ik werk vooral in zwart-wit. Dat is sterker dan kleur, vind ik. Zwart-wit geeft het grootste contrast.”
Siska werkt voor uiteenlopende bedrijven, organisaties en stichtingen. Landschapsbeheer Flevoland is daar één van, een bijzondere bovendien. Na haar opleiding aan de Christelijke Academie voor Beeldende Kunsten in Kampen ontwikkelde ze zich in vormgeving en ambacht.
De samenwerking begon toen collega Jan haar vroeg het weidevogeljaarverslag vorm te geven, iets wat destijds nog helemaal niet gebruikelijk was. Het resultaat viel op en de toenmalige directeur nodigde haar uit om ook naar de nieuwsbrief te kijken. Zo groeide haar rol mee met de organisatie en ontwikkelde Siska een diepe band met zowel het werk als de mensen.
Maar naast haar opdrachten doet ze ook vrij werk. Dat is geen luxe, dat is noodzaak. “Ik heb zoveel ideeën die niet in opdrachten aan bod komen, die kan ik in mijn vrije werk kwijt. En het geeft me bovendien weer energie voor het andere werk.”
Haar vrije werk bestaat onder andere uit het maken van papier. Niet papier uit een winkel, maar papier dat ze zelf schept, met de hand, van materialen die anderen weggooien.
“Ik maak papier van allerlei materialen. Van aspergeschillen die ik krijg van de groenteboer. Of als ik aan het koken ben en de resten van de prei zie, daar zie ik dan een potentie in.”
Het papier dat ze maakt is kleurrijk, met patronen en vormen van de vezels die ze gebruikt. Soms zo flinterdun dat het licht erdoorheen schijnt. Soms stevig en robuust, bijna als dun karton. Ze zoekt graag de samenwerking met andere vormgevers en kunstenaars. Zo werden houtsneden van een andere kunstenaar afgedrukt op het zelfgemaakte papier van Siska.
Maar vaker nog hebben haar papieren geen directe toepassing gevonden. En toch ziet Siska er waarde in.
“Natuurlijk wil je er ook iets mee kunnen, ik word er enthousiast van, ik zie dat er mogelijkheden zijn. Maar het gewoon maken, het werken met de materialen, daar zit al waarde in.”
Het proces, het experiment en het ontdekken zijn voor haar minstens zo belangrijk als het eindresultaat.
Natuur en landschap zijn geen thema voor Siska, het is wie ze is. Ze groeide op op een boerderij in Friesland.
“Op een dag als vandaag, als het lekker weer is, wil ik naar buiten. Het zit in mijn genen.”
Die verbondenheid met buiten en landschap keert terug in haar werk. Het geeft haar rust en energie, maar ook inspiratie. Als ze vormgeeft voor groene projecten hoeft ze weinig uitgelegd te krijgen. Ze begrijpt waar het over gaat, van binnenuit.
De ontwikkelingen in AI en digitale mogelijkheden hebben hun invloed op haar vak niet gemist. Vroeger was het soms echt knip-en-plakwerk, letterlijk schuiven met vergroot beeldmateriaal, alles met de hand. Nu kunnen mensen zoveel zelf.
Toch twijfelt ze niet aan haar meerwaarde.
“Ik heb ambacht in mijn vingers, ik snap het product, ik heb er binding mee. Ik vind het ook fijn de mensen achter een project te kennen, een relatie op te bouwen. Je wil niet zomaar een trucje toepassen, je wil kunnen verbeelden wat er leeft binnen een organisatie, het verhaal vertellen.”
Zeker binnen groene en natuurprojecten is die combinatie van vakkennis en persoonlijke betrokkenheid iets wat je niet kunt automatiseren.
Er zit een spanning in hoe Siska werkt, en ze is zich daar goed van bewust.
“Alleen maar vrij werk zou ik niet willen. Ik heb een doel en richting nodig. Maar als ik kaders krijg, probeer ik wel de randen op te zoeken. Binnen de regels, waar liggen dan de grenzen? En daar ga ik tegenaan schuren. Dat is iets dubbels in mij.”
Binnen de kaders kijkt ze altijd wat er nog kan, hoe ver ze kan gaan. Dat schuren geeft haar werk energie en karakter.
Juist omdat ze de organisatie al zo lang kent, was Siska de voor de hand liggende keuze om het nieuwe logo te ontwerpen. Het oude logo was gedeeld met andere provincies en bevatte een kerktoren en een molen, herkenbaar maar niet specifiek voor Flevoland. Nu was er de ruimte om iets te maken dat
echt bij de organisatie past.
“Van jullie begreep ik dat je gehecht was aan de oude kleuren, dat daar een waarde in zat, een herkenbaarheid. Maar voor de rest ben ik begonnen met de contouren van de provincie.”
Die contouren maakte ze abstract. Wat eruit voortkwam was een vorm die de wijdsheid van het Flevolandse landschap weerspiegelt. Een tweede vorm deed het team denken aan de kiekendief, een vogel die kenmerkend is voor Flevoland, niet alleen als soort maar ook als symbool. De kiekendief was een van de eersten die neerstrijkt op nieuw land, net zoals Flevoland zelf nieuw land is.
“Zo werk ik met wat zich in mijn handen vormt. En natuurlijk hebben we met het team heen en weer gepraat over wat goed voelde.”
Het proces van het logo ontwerpen is niet zo anders dan haar papierwerk. Ze laat materiaal en vorm hun eigen verhaal vertellen, gaat mee met wat ontstaat en gebruikt haar ambacht en gevoel om iets unieks te maken. Tegelijkertijd daagt ze de organisatie uit om de grenzen op te zoeken, vormen te verkennen die eerst misschien niet vanzelfsprekend leken. Zo ontstaat iets dat zowel herkenbaar als vernieuwend is.
Bij Landschapsbeheer Flevoland zijn we blij met de samenwerking met Siska. Ze maakt mooie en originele ontwerpen, maar weet ook praktisch te werken binnen de financiële en organisatorische kaders van onze projecten. Ze begrijpt het vak én de mensen erachter. Haar betrokkenheid en vakmanschap maken haar tot een waardevolle partner. We kunnen haar van harte aanbevelen.
